Բջջի բաժանումը ՝մեյոզ  1:
Լրացուցիչ աշխատանք

1.Ի՞նչ է բջջային ցիկլը, նշել փուլերը։

2.Ին՞չ է միթոզը, նշել փուլերը, որ բջիջներին է այն բնորոշ։

3.Ո՞րն է միթոզի կենսաբանական նշանակությունը։

Ամփոփիչ հարցեր/բանավոր պատասխանելու համար/գրավոր/

1. Բացատրել բառերը՝ պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ։

Պանիսլամիզմը քաղաքական հոսանք է որը սատարում է մուսուլմանների միությանը իսլամական պետության՝ Խալիֆայության ներքո կամ միջազգային կազմակերպություն, որը համարժեք է Եվրամիությանը՝ իսլամական սկզբունքներով։

Պանթյուրքիզմը ագրեսիվ ռասիստական դոկտրին է, ըստ որի, բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդները, ենթադրաբար, մեկ ազգ են և պետք է Թուրքիայի տիրապետության տակ միավորվեն Թուրանի պետության մեջ ՝ ձգվելով Բալկաններից մինչև Սիբիր։

2. Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները։ Միջազգային արձագանք։

Համիդյան ջարդերի հետևանքով շատ ընտանիքներ բնաջնջվեցին և հայերը ունեցան շատ մեծ կորուստներ։ Համիդյան ջարդերը մեծ արձագանք գտան միջազգային հանրության շրջանում։ Եվրոպական պետությունների մամուլում լայնորեն լուսաբանվում էին հայերի նկատմամբ իրականացվող վայրագությունները։ Մարդասիրական կազմակերպություններն ու հասարակական գործիչները բարձրաձայնում էին կատարվածի մասին։

3. Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայրսությունների տիրապետության տակ 20-րդ դարի սկզբում։

20-րդ դարի սկզբում Հայաստանը բաժանված էր երկու մասի՝ Արևելյան և Արևմտյան Հայաստան։ արևելյանը գտնվում էր Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ, որտեղ իրավիճակը համեմատաբար կայուն էր։ Իսկ Արևմտյան Հայաստանը գտնվում էր Օսմանյան տիրապետության տակ որտեղ իրավիճակը շատ ծանր էր։

4. Ինչ է Հայկական հարցը, Հայկական հարցի վերաբացումը 1912-1914թվականներին։

Հայկական հարցը միջազգային քաղաքական խնդիր է, որը ձևավորվեց 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և վերաբերում էր Օսմանյան կայսրության կազմում ապրող հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանությանը։ 1912 թ. հայկական ազգային գործիչներն ու եկեղեցական շրջանակները դիմեցին եվրոպական տերություններին՝ պահանջելով իրականացնել վաղուց խոստացված բարեփոխումները։ Հայկական հարցի վերաբացման գործում մեծ դեր ունեցավ Ռուսաստանը, որը հանդես եկավ որպես բարեփոխումների ծրագրի հովանավոր։

5. Առաջին համաշխարային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվել է 1914 թվականի օգոստոսի 1-ին մեծ տերությունների միջև առաջացած հակասությունների պատճառով։ Առաջին աշխարհամարտից հետո փոխվեց ամբողջ աշխարհի քարտեզը և հազարավոր մարդկանց ճակատագրեր։ Օսմանյան կայսրությունը օգտվելով աշխարհում կատարվող իրավիճակից, իրականացրեց երկար ծրագրված Հայոց ցեղասպանությունը։ Ցեղասպանության պատճառով ամբողջ Արևմտյան Հայաստանի բնակչությունը տեղահանվեց, սպանվեց և սփռվեց ամբողջ աշխարհով մեկ։

6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։

Բրեստ—Լիտովսկու պայմանագիրը կնքվել է 1918 թվականի մարտի 3-ին Ռուսաստանի և Քառյակ միություն միջև։ Պայմանագրի հիմնական բովանդակությունը Արևմտյան Հայաստանի տարածքների զիջումն էր Օսմանյան կայսրությանը։ Արդյունքում Օսմանյան կայսրությանը անցան Արևմտյան Հայաստանի շատ տարածքներ։

7. Բաթումի խորհրդաժողովը։

Բաթումի խորհրդաժողովը տեղի է ունեցել 1918 թ. մայիս–հունիսին Բաթում քաղաքում և կապված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլում Կովկասում ստեղծված բարդ քաղաքական իրավիճակի հետ։ Խորհրդաժողովին մասնակցել են Օսմանյան կայսրության և Անդրկովկասյան պետությունների ներկայացուցիչները՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատվիրակությունները։

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, ՀՀ-ի հռչակումը Բաթումի պայմանագիրը։

Մայիսյան հերոսամարտերը տեղի ունեցան 1918 թ. մայիսին և դարձան հայ ժողովրդի պատմության վճռորոշ պահերից մեկը։ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի ճակատամարտերում հայ կամավորական ջոկատներն ու ժողովրդի լայն զանգվածները կարողացան կանգնեցնել թուրքական բանակի հարձակումը դեպի Երևան։

9. Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։

Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովը գումարվեց 1919 թ. Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ հաղթող տերությունների նախաձեռնությամբ։ Խորհրդաժողովի նպատակն էր լուծել պարտված պետությունների ճակատագիրը։ Այս շրջանում կարևոր տեղ զբաղեցրեց նաև Հայկական հարցը, որը վերաբերում էր ցեղասպանություն վերապրած հայ ժողովրդի իրավունքների ճանաչմանը և հայկական պետականության միջազգային հաստատմանը։

10. Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․ ՀՀ-ի անկումը։

1920 թ. Հայաստանի Հանրապետությունը հայտնվեց ծայրահեղ ծանր միջազգային և ներքաղաքական իրավիճակում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված նոր աշխարհակարգը չապահովեց Հայաստանի անվտանգությունը, իսկ երկիրը միաժամանակ դարձավ խորհրդային Ռուսաստանի և թուրքական ազգային շարժման՝ Մուստաֆա Քեմալի ղեկավարած կառավարության քաղաքական ու ռազմական թիրախը։ Խորհրդային Ռուսաստանը ձգտում էր վերականգնել իր ազդեցությունը Կովկասում և տարածել խորհրդային իշխանությունը նախկին Ռուսական կայսրության տարածքներում։ Հայաստանի անկախ պետականությունը դիտվում էր որպես խոչընդոտ այդ ծրագրի իրականացման համար։ Խորհրդային իշխանությունները խոստանում էին սոցիալական արդարություն, խաղաղություն և տարածքային հարցերի լուծում՝ փորձելով ներգործել Հայաստանի ներքին քաղաքական իրավիճակի վրա։

11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 19-դարի վերջ 20-րդ դարի սկիզբ։

1․ 10a⁵,5.7a²b,−13ab,b⁵ միանդամներից կազմի՛ր բազմանդամ:

10a⁵+5.7a²b−13ab+b⁵

2. Հետևյալ բազմանդամներից ո՞րն է հանդիսանում եռանդամ:

6m⁴+mn+3n−14

5ab³+b²+7

4z³xy²

xy−yz+xz+15

3. 5x³+xy−8x²+y բազմանդամի համար որոշիր յուրաքանչյուր անդամի գործակիցը և աստիճանը:

4. Կատարել մնացորդով բաժանում.
ա) x³ — 4x² + x + 6 -ը x + 1-ի, x − 2-ի, x — 3-ի վրա
բ) x⁴ + 2x³ + x² + 6 -ը x² + x + 1-ի, x + 2-ի վրա

5․ Պարզել՝ n ամբողջ թվի ո՞ր արժեքների դեպքում արտահայտության արժեքը կլինի ամբողջ թիվ.

ա) (5n+7)/n, բ) (7n+5)/n, գ) (5n+2)/(n+2), դ) (7n+5)/(n+1)։

6. Առանց բաժանում կատարելու գտնել տրված բազմանդամը x-1-ի և x+1-ի երկանդամների վրա բաժանելուց ստացվաժ մնացորդը․ ա) 5x³-3x²+2 բ) 2x⁴-3x³-4x²+5x-6 գ) 3x⁵-4x³-3x +6:

Առաջադրանքներ․

1․ Կարո՞ղ է 0≤α≤180 անկյան սինուսը լինել ա) դրական-այո, բ) բացասական-ոչ, գ) զրո-այո

2․ Կարո՞ղ է 0≤α≤180 անկյան կոսինուսը լինել ա) դրական-այո, բ) բացասական-այո, գ) զրո-այո

3․ Որոշել արտահայտության նշանը․
ա) sin 56⁰ ∙ cos 114⁰ ∙ cos 65⁰  բացասական
բ) sin 20⁰ ∙ cos 140⁰ ∙ cos 77⁰  բացասական
գ) sin 5⁰ ∙ cos 128⁰ ∙ cos 165⁰  դրական
դ) sin 39⁰ ∙ cos 83⁰ ∙ sin 120⁰ բացասական

4. Պարզեցնել արտահայտությունը․
ա) cos (90⁰-α)
sin α
բ) sin (180⁰-α)
sin α
գ) sin (90⁰+α)
cos α
դ) cos (180⁰+α)
cos α

5. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 150⁰-ը, cos 150⁰-ը, tg 150⁰-ը, ctg 150⁰-ը:

sin 150⁰ =1/2

cos 150⁰ =√3/2

tg 150⁰ =√3/3

ctg 150⁰ =√3

6. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 135⁰-ը, cos 135⁰-ը, tg 135⁰-ը, ctg 135⁰-ը:

sin 135⁰ =√2/2

cos 135⁰ =√2/2

tg 135⁰ =1

ctg 135⁰ =1

7. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 120⁰-ը, cos 120⁰-ը, tg 120⁰-ը, ctg 120⁰-ը:

sin 120⁰ =√3/2

cos 120⁰ =1/2

tg 120⁰ =√3

ctg 120⁰ =√3/3

Կարդա՛ ստեղծագործությունը։ 
Դո՛ւրս գրիր կարևոր միտք արտահայտող հատվածները և մեկնաբանի՛ր; 

Ընդհանուր ստեղծագործությունը շատ հավանեցի, քանի որ կան շատ գեղեցիկ նկարագրությունններ, բայց ցանկանում եմ անդրադառնալ այս տողերին՝

Սիրո մեջ մարդը մոռանում է ինքն իրեն, նա ապրում է ուրիշների հետ, ապրում է ուրիշների մեջ: Եվ  երջանկությունը հենց սա  է:

Ես ունեմ շատ մեծ հակասություններ այս հատվածի մասին։ <<Սիրո մարդը մոռանում է ինքն իրեն>>։ Կարծում եմ, որ իսկական սերը հակառակն է։ Երբ մարդ իրեն լիարժեք է զգում ինչ որ մեկի կողքին, և չի մոռանում իր մասին՝ հենց դա է իրական սերը ինձ համար։ <<Նա ապրում է ուրիշների հետ, ուրիշների մեջ>>։ Ինչպես ես հասկացա, այս տողերը նշանակում են, որ մարդ փոխվում է հանուն մեկի։ Դա ևս ինձ համար շատ սխալ մոտեցում է։ Մարդ չպետք է փոխվի հանուն ինչ որ մեկի, այլ պետք է ընտրի մեկին ով կսիրի իրեն այնպիսին ինչպիսին որ նա կա, առանց փոփոխությունների։

Հաշվետվություն

Տեղադրե՛ք համապատասխան հղումները՝

1. Անհաղթ խալիֆան 

https://narnik.edublogs.org/2025/11/20/%d5%a1%d5%b6%d5%b0%d5%a1%d5%b2%d5%a9-%d5%ad%d5%a1%d5%ac%d5%ab%d6%86%d5%a1%d5%b6/

2. Մի հին չինական զրույց

https://narnik.edublogs.org/2025/11/24/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-24-11-2025/

3. Հետաքրքրասեր Բեսսին

https://narnik.edublogs.org/2025/11/24/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-24-11-2025/

4. Ազատություն

https://narnik.edublogs.org/2025/11/27/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-27-11-2025-3/

5. Հայկ և Բել

https://narnik.edublogs.org/2025/11/27/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-27-11-2025-3/

6. Մամփրե արքան

https://narnik.edublogs.org/2025/12/07/%D5%B4%D5%A1%D5%B4%D6%83%D6%80%D5%A5-%D5%A1%D6%80%D6%84%D5%A1%D5%B6/

7. Պնդում և փաստ

https://narnik.edublogs.org/2025/12/07/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-04-12-2025/

8. Իտալացի աղջկա երգը

https://narnik.edublogs.org/2025/12/14/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-11-12-2025/

9. 3 առակների հիման վրա գրված պնդումները

https://narnik.edublogs.org/2025/12/14/%d5%a3%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-11-12-2025/

10. Տեղադրե՛ք ձեր գրած էսսեների հղումները։ / Հանձնարարվել է գրել հինգ էսսե տարբեր թեմաներով/։ 

11. Առարկայի դասավանդաման վերաբերյալ գրե՛ք ձեր կարծիքը և առաջարկները։ 

Կարծում եմ դասավանդման եղանակը շատ լավն է և կարևորը արդյունավետ։ Ինձ համար շատ կարևոր է գրականության քննությանը լավ պատրաստ լինելը, իսկ դասի ժամին մենք շատ ենք խոսում դրա մասին։ Կցանկանայի նման կերպ շարունակել

Մեյոզ գամետների առաջացում Էջ 43-44։

Թեստ 

1․Ի՞նչ արդյունք է տալիս մեյոզի ավարտը։
ա) Երկու դիպլոիդ բջիջ
բ) Չորս հապլոիդ բջիջ 
գ) Մի հապլոիդ բջիջ
դ) Չորս դիպլոիդ բջիջ

2․Մեյոզի ո՞ր փուլում է տեղի ունենում  կռոսինգովը, որը ապահովում է ժառանգական տարբերակվածություն։
ա) Պրոֆազ I 
բ) Անաֆազ I
գ) Տելոֆազ II
դ) Մետաֆազ II

3․Ի՞նչ է տեղի ունենում Անաֆազ I-ում։
ա) Դուստր քրոմատիդները բաժանվում են
բ) Հոմոլոգ քրոմոսոմները) բաժանվում են 
գ) Թելոֆազում կորիզը կրկին ձևավորվում է
դ) Քրոմոսոմները վերադառնում են դիպլոիդ վիճակի

4․Մեյոզը տեղի է ունենում միայն
ա) Միտոտիկ բջիջներում
բ) Սոմատիկ բջիջներում
գ) Սերմնաբջիջ և ձվաբջիջ առաջացնող բջիջներում 
դ) Բակտերիալ բջիջներում

5․Մեյոզ II-ը ավելի շատ նման է…
ա) Միտոզին 

բ) Պրոֆազ I-ին

գ) Մետաֆազ I-ին

դ) Թելոֆազ I-ին

Առաջադրանքներ։

1. Ամբողջ գործակիցներով բազմանդա՞մ է արդյոք հետևյալ արտահայտությունը.
ա) x ³ + 6 x ² − 7.5x + 2, բ) 2 x⁵ − 6x ² + x √3 , գ) x ³ + √x, դ) x ³ + 6x , ե) x⁴ + 6 x ³ − 2x ² + 7x − 5

2․ Գտնել բազմանդամի ամբողջ արմատները.
ա) 2 x ² − 9x − 5

5
բ) 6 x ² + 41x − 7

-7
գ) 2 x ² − 5x + 2

2
դ) x ³ − 11x ² + x − 11

11
ե) 2 x ³ − 3x ² − 11x + 6

3
զ) 3 x ³ − 11x ² − 3x − 44

P(x) = 2 x 3 − 7×2 + 9 բազմանդամը վերլուծենք արտադրիչների։
Քանի որ բազմանդամի բոլոր գործակիցներն ամբողջ թվեր են, ուստի փորձենք գտնել բազմանդամի ամբողջ արմատները։ Բազմանդամի ազատ անդամի՝ 9-ի բաժանարարներն են՝ ±1, ±3, ±9: Տեսնենք, թե դրանցից որը կարող է լինել բազմանդամի արմատ.
P(1) = 2 ⋅ 13 − 7 ⋅ 12 + 9 = 4 ≠ 0, P(−1) = 2 ⋅ (−1) 3 − 7 ⋅ (−1) 2 + 9 = 0:
Գտանք P(x)-ի արմատ՝ P(−1) = 0։ Ուրեմն P(x)-ը բաժանվում է x − (−1) = x + 1-ի։ Սյունակով բաժանմամբ ստանում ենք. P(x) = (x + 1)(2 x ² − 9x + 9):
Այժմ 2 x ² − 9x + 9 եռանդամը վերլուծենք արտադրիչների. 2x² − 9x + 9 = 0, x ₁ = 1.5, x₂ = 3:
Փաստորեն՝ 2 x ² − 9x + 9 = 2(x − 1.5)(x − 3): Ուրեմն՝ P(x) = 2(x + 1)(x − 1.5)(x − 3):
Արդյունքը կարող ենք գրել նաև այսպես. P(x) = (x + 1)(2x − 3)(x − 3):

3․ Բազմանդամը վերլուծե՛ք արտադրիչների.
ա) x ³ − 7x + 6, բ) 2x ³ + 10x ² − 2x − 10, գ) x ³ + 3 x ² − 24x + 28,
դ) 6x ³ + 18x ² − 6x − 18, ե) x ⁴ − 3x ³ − x ² + 6x − 9, զ) 2x ⁴− 10x ³ − 27x ² − 5x − 14

Գայանե Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգում մաս II>> էջ 88-95:

Տարբերակ I

I. Պատ․՝ 4. 1100Վ։

II. Պատ․՝ 4. 0.005Ա:

III. Պատ․՝ 3. 22Օմ։

Տարբերակ II

I. Պատ․՝ 3. 2Ա։

II. Պատ․՝ 1. 254Օմ։

III. Պատ․՝ 1. 120Վ։

Այս կիսամյակ հաճախել եմ քանդկագործության ընտրությամբ գործունեության խումբ։ Քանդակագործությունը ոչ միայն կավով աշխատանքն է այլ նաև հոգևոր սնունդ։ Այս կիսամյակ աշխատել եմ սպիտակ կավով։ Պատրաստել եմ երեք աշխատանք որոնք շատ եմ հավանել։

Ահա իմ մի քանի աշխատանքներ`