Думаю, все мы мечтаем о вечном мире. Война — самое мучительное и жестокое, что есть на свете. Войны уносят жизни, меняют судьбы людей и влияют на их психику. Не так давно, в 2020 году, мы все стали свидетелями 44-дневной войны, которая сильно изменила историю Армении. Многие женщины овдовели, многие матери потеряли сыновей, и многие дети растут без отца. Они погибли, чтобы мы могли провести свое детство свободно и беззаботно в нашей стране. В прошлом мы вели гораздо более жестокие войны, но никогда не теряли своей идентичности, всегда двигались вперед и оставались едиными. Но в действительности, как прекрасно было бы, если все в мире жили мирно, не думая о том, что, возможно, сегодня последний день, когда они живут в мире и покое в своей стране.

Լաբորատոր աշխատանք.մագնիսների մագնիսական դաշտի մագնիսական գծերի ուսումնասիրությունը,օգտագործելով մագնիսական սլաքները

Դասարանում քննարկվող հարցեր

1․Ի՞նչ նյութեր է զգում մագնիսը

Մագնիսը հիմնականում ձգում է ֆեռոմագնիսական նյութեր, որոնցից ամենատարածվածներն են երկաթը, նիկելը, կոբալտը և դրանց համաձուլվածքները:

2․Ո՞ր մարմիններն են կոչվում հաստատուն մագնիսներ։

Հաստատուն մագնիսներ են կոչվում այն մարմինները որոնք երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները և շրջապատում ստեղծում հաստատուն մագնիսական դաշտ։

3․Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում մագնիսի  բևեռներ։

Մագնիսի այն մասերը՝ որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավել ուժեղ է անվանում են մագնիսական բևեռներ։

4․Ինչպե՞ս են փոխազդում մագնիսների նույնանուն բևեռները և տարանուն բևեռները։

Մագնիսների նույնանուն բևեռները իրար վանում են, իսկ տարանուն բևեռները իրար ձգում։

5.՞Ինչ են մագնիսական դաշտի գծերը

Մագնիսական դաշտի գծերը երևակայական գծեր են, որոնք պատկերում են մագնիսական դաշտի ուղղությունը և ուժգնությունը տարածության մեջ։

6.Ի՞նչ եղանակով կարելի է մեծացնել կոճի մագնիսական դաշտը

Կոճի մագնիսական դաշտը մեծացնելու համար պետք է՝ մեծացնել հոսանքի ուժը կոճում կամ ավելացնել գալարների քանակը։

7.Ի՞նչու կոճի գալարների թիվը մեծացնելիս նրա մագնիսական դաշտը ուժեղանում է

4.Ինչո՞ւ կոճի ներսում միջուկ տեղադրելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է 

Է .Ղազարյանի   դասագրքից էջ 73մինչև  էջ77-ը

Լրացուցիչ առաջադրանք.Գ.Մխիթարյանի<<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ ՝մաս II>>գրքից,կատարել էջ112-ից մինչև էջ 116

394. ա) x>0+1 x>1 (1;+∞)
դ) (-3;+∞)

395. ա) (3;+∞)
դ) (6;-∞)

399. ա) (2;+∞)
բ) (-∞;-2)
դ) (-∞;12)
ե) (-1;+∞)

400. ա) (-∞;2/3)
բ) (-∞;-5,5)
դ) (-1/5;+∞)
ե)

401. ա) (-2;+∞)
բ)
դ)
ե)

Սովորիր դասը պատմել – ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄ։ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՆՎԱՃՈՒՄԸ /էջ 114-115/

ՀԱՎԵԼՅԱԼ ՆՅՈՒԹ
Կոչ ենք ուղղում Հայաստանի և Ղարաբաղի մեր արի ժողովրդին, որ խուսափեն ծայրահեղ կեցվածքներից, որոնք
խանգարում են մեր հայրենիքի հանրային կյանքի կարգուկանոնը, ծանր կորուստների են ենթարկում մեր երկրի
տնտեսական, արդյունաբերական, կրթական, մշակութային կյանքը, վնասում են մեր ժողովրդի վարկը, ինչպես նաև
բնականոն հարաբերությունները, լինեն խորհրդային բարձրագույն իշխանությունների, թե խորհրդային մյուս հանրապետությունների հետ, և ծառայում են մեր ժողովրդի թշնամիների հետին նպատակներին։
Սփյուռքում գործող ՀՅԴ, ՌԱԿ և ՍԴՀԿ կուսակցությունների կոչը 1988 թ. հոկտեմբերին

Պատասխանել հարցերին

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպիսի՞ն էր դրությունը Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի կազմում գտնվելու շրջանում։

Ադրբեջանի կազմում գտնվելու շրջանում Լեռնային Ղարաբաղում դրությունը կայուն էր, բայց չկար ազատություն, իսկ հայկականությունը կամաց-կամաց կորում էր։ Հաջորդիվ արդեն Սումգայիթի ոճրագործությունների ժամանակ դրությունը շատ ծանր էր։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչպե՞ս տեղի ունեցավ Սումգայիթյան ոճրագործությունը։

1988 թվականի փետրվարին իրագործված մասշտաբային ցույցերից հետո Բաքվին հարակից Սումգայիթում երեք օր շարունակ հայերին կոտորեցին, սպանեցին, ծեծի և կողոպուտի ենթարկեցին։
գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում ԽՍՀՄ իշխանությունը ԼՂ-ի հարցի շուրջ։ Կարծիքդ հիմնավորի՛ր օրինակներով։

ԽՍՀՄ-ին կարծես ընդհանրապես չէր հետաքրքրում Լեռնային Ղարաբաղի իրավիճակը և ոչ մի գործողություններ չէր ձեռնարկվում ԽՍՀՄ-ի կողմից, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղը դուրս գա Ադրբեջանի կազմից։ Կարծում եմ նրանց նույնիսկ օգուտ էր տալիս Լեռնային Ղարաբաղի Ադրբեջանի կազմում գտնվելը։

Ղարաբաղ­յան շարժման ընդլայնումը / էջ117-118/

Պատասխանել հարցերին

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Սպիտակի երկրաշարժը։

Նախ Սպիտակի երկրաշարժը փոխեց շատ հայերի ճակատագիրը։ Խոշոր քաղաքներ ավերվեցին, շատ մարդիկ անօթևան մնացին։
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ քայլեր կատարվեցին Շարժումն առաջնորդելու նպատակով։

Շարժման նպատակներին հասնելու համար 1988 թվականի մարտին Իգոր Մուրադյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց կազմակերպչական մարմին՝ «Ղարաբաղ» կոմիտե։ Վերջինիս կազմի մեջ մտան Սիլվա Կապուտիկ­յանը, Զորի Բալայանը, Վաչե Սարուխանյանը և այլք։
գ. Վերլուծի՛ր։ Ինչպե՞ս էր ընթանում ներքաղաքական պայքարը Շարժման և Կոմուսի միջև։

Առաջադրանք 2

Հայաստանի անկախության հռչակումը /էջ120-122/

ՀԱՎԵԼՅԱԼ ՆՅՈՒԹ
Միխայիլ Գորբաչովի առողջական խնդիրներով, հետևաբար ԽՍՀՄ նախագահի պարտականությունների կատարման անհնարինությամբ պայմանավորված՝ ԽՍՀՄ նախագահի լիազորությունների իրականացումը փոխանցվում է
փոխնախագահ Գենադի Յանաևին։ Երկիրը կառավարելու և արտակարգ դրությունն արդյունավետորեն իրականացնելու համար ստեղծվում է ԽՍՀՄ Արտակարգ դրության պետական կոմիտե (ГКЧП).
ԱԴՊԿ հայտարարությունը, 18 օգոստոսի 1991 թ.

Պատասխանել հարցերին

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ ուղղությամբ ընթացավ Շարժումը «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամների ազատ արձակումից հետո։

Շարժումը արդեն հիմնականում Հայաստանը անկախ պետություն ճանաչելու օգտին էր։ 1989 թ. օգոստոսին ստեղծվեց «Հայոց համազգային շարժում» ազմակերպությունը։ Շարժումը փոխակերպվում էր ինստիտուցիոնալ, կուսակցական կառույցի։
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ քայլերով Հայաստանը հաստատեց իր անկախությունը։

գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ ԽՍՀՄ-ում հեղաշրջման փորձի ձախողումը։

Բոլոր քաղաքական ուժերը հակվեցին անկախությանն «այո» ասելու գաղափարին։ 1991 թ. սեպտեմբերի 21-ին տեղի ունեցավ ՀՀ անկախության հանրաքվեն, որին մասնակցեց ընտրելու իրավունք ունեցող բնակչության 95%-ը, որից անկախությանն «այո» ասաց 99%-ը։

Հայաստանի Հանրապետությունը կայացման ճանապարհին /էջ 124- 125/

Պատասխանել հարցերին

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ տեսք ուներ Հայաստանի կառավարման համակարգը նախագահի պաշտոնի հիմնադրումից ի վեր։ Ի՞նչ արդյունք ունեցան առաջին նախագահական ընտրությունները։

Երկրի օրենսդիր իշխանությունը
ներկայացնում էր ԳԽ-ն, գործադիրը՝ կառավարությունը։ Հիմն­վեց ՀՀ նախագահի պաշտոնը։
Առաջին նախագահական ընտրությունները կայացան 1991 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Վեց թեկնածուներից ՀՀ առաջին նախագահ ընտրվեց Լևոն Տեր-Պետրոսյանը՝ 83% ձայնով։

բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ քայլեր արվեցին պետական համակարգի ստեղծման ու զարգացման ուղղությամբ։

Պետական կարգի կազմակերպման կարևոր քայլն էր ՀՀ Սահմանադրության մշակումն ու ընդունումը։ Այն տեղի ունեցավ միջկուսակցական ակտիվ պայքարում։ Մի մասը կողմ էր կառավարման նախագահական, մյուսը՝ խորհրդարանական համակարգին։ Սահմանադրական
հանձնաժողովը 4.5 տարվա աշխատանքի արդյունքում ներկայացրեց Սահմանադրության մեկ
ամբողջական նախագիծ՝ կիսանախագահական կառավարման եղանակով։

գ. Վերլուծի՛ր։ ԽՍՀՄ փլուզումը ի՞նչ հետևանքներ թողեց Հայաստանի տնտեսական կյանքում:

ԽՍՀՄ-ի փլուզումը լուրջ սոցիալ-տնտեսական հետևանքներ թողեց Հայաստանի վրա։ Երկրար ժամանակ ինչ-որ երկրի իշխանության տակ լինելուց և ամեն բան ունենալուց հետո, Հայաստանը չուներ ոչինչ։ Նախ չէր մատակարարվում գազ, գտնվում էր շրջափակման մեջ, կար սննդի անբավարարություն և մեծ քանակությամբ արտագաղթ։

ԱՄՓՈՓԻՉ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

1.Պարզաբանի՛ր ուժերի հարաբերակցությունը և աշխարհաքաղաքական դասավորությունը Երկրորդ աշխարհամարտից հետո։

Երկրորդ աշխարհամարտից հետո ձևավորվեց երկբևեռ աշխարհակարգ, որտեղ ուժերի հիմնական հարաբերակցությունը հաստատվեց ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի միջև։ Աշխարհաքաղաքական դասավորությունը բնութագրվում էր ազդեցության գոտիների բաժանմամբ, սառը պատերազմի սկզբով, ռազմական դաշինքների ստեղծմամբ և ինչպես նաև եվրոպական նախկին տերությունների թուլացմամբ։
2.Քո կարծիքով ինչո՞ւ Արևելյան Եվրոպայի երկրները հայտնվեցին Խորհրդային Միության ազդեցության ոլորտում:

Կարծում եմ պատճառը բավական ուժեղ ինքնիշխանություն չունենալն էր։

3. Ե՞րբ է սկսվել սառը պատերազմը:

Սառը պատերազմը սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո՝ 1945-1947 թվականներին, ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի միջև աշխարհաքաղաքական, տնտեսական և գաղափարական սուր հակամարտության արդյունքում։

3. Ո՞ւմ ելույթը նշանավորեց դրա սկիզբը:

ԱՄՆ–ի նախագահ Հարի Թրումանը 1947 թվականի փետրվարին Կոնգրեսին հղած իր ուղերձում ձևակերպեց Եվրոպան խորհրդային ծավալապաշտությունից փրկելու ծրագիրը։

3. Ո՞ր ասպարեզներում դրսևորվեց սառը պատերազմը:

Սառը պատերազմը դրսևորվեց ոչ թե ուղիղ ռազմական բախումներով, այլ գաղափարական, քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և գիտատեխնիկական պայքարով։

3. Ո՞րն էր Մարշալի պլանի գլխավոր նպատակը։

Մարշալի պլանի գլխավոր նպատակը Արևմտյան Եվրոպայի 16 երկրներում ԱՄՆ-ի ազդեցությունը մեծացնելն էր։

3. Ե՞րբ են ստեղծվել Հյուսիսատլանտյան դաշինքն ու Վարշավյան պայմանագրի կազմակերպությունը:

Սառը պատեազմի ընթացքում ԱՄՆ–ի և ԽՍՀՄ–ի գլխավորությամբ ստեղծվեցին նաև ռազմաքաղաքական երկու կառույցներ՝ Հյուսիսատլանտյան դաշինքը և Վարշավյան պայմանագրի կազմակերպությունը:

Թեմատիկ հարցեր և վարժություններ.

• Ինչո՞ւ  է  ջուրը  համարվում  համար մեկ նյութը Երկրագնդում

Ջուրը Երկրագնդի համար մեկ նյութն է, քանի որ այն կյանքի գոյության, բջիջների կառուցվածքի և նյութափոխանակության հիմքն է։ Այն ծածկում է մոլորակի մակերեսի մոտ 75%-ը, ունի եզակի լուծիչ հատկություններ, կարգավորում է կլիման և առկա է բոլոր կենդանի օրգանիզմներում՝ ապահովելով նրանց գոյատևումը։

• Ջրի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները որո՞նք են

Ջուրը անգույն, անհամ, անհոտ հեղուկ է, որն ունի յուրահատուկ ֆիզիկական անոմալիաներ (բարձր ջերմունակություն, 0^oC սառեցում, 100^oC եռում) և բևեռային մոլեկուլային կառուցվածք։ Այն լավ լուծիչ է, որը քիմիապես ակտիվ է, փոխազդում է մետաղների, օքսիդների և աղերի հետ, ինչպես նաև անհրաժեշտ է կյանքի համար։

• Ո՞րն է  համարվում մաքուր  խմելու ջուր      

Ջուրը համարվում է խմելու, եթե գույնը թափանցիկ է, հոտ չի գալիս, չպետք է պարունակի 100 մանրէից ավել և պետք է լինի քաղցրահամ։

• Ինչպե՞ս կարելի է ստուգել ջրի մաքրությունը

Ջրի մաքրությունը կարելի է ստուգել տարբեր եղանակներով․ տեսողականորեն՝ մաքուր ջուրը պետք է լինի անգույն և թափանցիկ՝ առանց հոտի ու օտար մասնիկների, ֆիլտրելուց հետո չպետք է մնան նստվածքներ։ Լաբորատոր պայմաններում ջրի մաքրությունը ստուգվում է քիմիական անալիզներով՝ հայտնաբերելով տարբեր աղեր, մետաղներ կամ միկրոօրգանիզմներ։

• Ո՞րն է  կոշտ ջուրը, ինչու՞ է այն դառնահամ

Կոշտ ջուրը այն ջուրն է, որը պարունակում է մեծ քանակությամբ լուծված կալցիումի և մագնեզիումի աղեր։ Այն դառնահամ է, քանի որ հենց այս աղերն են տալիս ջրին յուրահատուկ դառը համ։

• Ջրի տարբեր տեսակները ի՞նչ վնասներ և օգուտներ կարող են հասցնել

Ջրի տարբեր տեսակները կարող են ունենալ թե՛ օգտակար, թե՛ վնասակար ազդեցություններ․ օրինակ՝ մաքուր խմելու ջուրը կարևոր է օրգանիզմի համար՝ կարգավորում է ջերմաստիճանը, մասնակցում է նյութափոխանակությանը և օգնում է հեռացնել վնասակար նյութերը։ Հանքային ջուրը պարունակում է օգտակար աղեր, բայց չափից շատ օգտագործելու դեպքում կարող է ծանրաբեռնել երիկամները։ Կոշտ ջուրը, որը հարուստ է կալցիումի և մագնեզիումի աղերով, կարող է նպաստել քարերի առաջացմանը, բայց փոքր քանակով նաև օգտակար է ոսկորների համար։ Կեղտոտ կամ աղտոտված ջուրը շատ վտանգավոր է, քանի որ կարող է պարունակել մանրէներ և վնասակար նյութեր, որոնք առաջացնում են տարբեր հիվանդություններ։

• Որո՞նք են ջրի աղտոտման տեսակները

Ջրի աղտոտումը լինում է մի քանի հիմնական տեսակների՝ ֆիզիկական (երբ ջուրը աղտոտվում է կախված մասնիկներով, փոշով, ավազով և դառնում է պղտոր), քիմիական (երբ ջրում հայտնվում են վնասակար նյութեր՝ թունավոր գազեր, աղեր, մետաղներ, թունաքիմիկատներ), կենսաբանական (երբ ջուրը պարունակում է մանրէներ, բակտերիաներ, վիրուսներ և այլ միկրոօրգանիզմներ), ինչպես նաև ջերմային աղտոտում (երբ ջրի ջերմաստիճանը բարձրանում է արդյունաբերական թափոնների պատճառով), որոնք բոլորն էլ կարող են վնասել ինչպես մարդկանց առողջությանը, այնպես էլ բնությանը։

• Կարելի՞ է խմելու ջուրը վարակազերծել քլորով

Այո, խմելու ջուրը կարելի է վարակազերծել քլորով։ Քլորը ոչնչացնում է բակտերիաները, վիրուսները և այլ միկրոօրգանիզմներ, դրա համար էլ լայնորեն օգտագործվում է ջրի մաքրման համակարգերում։ Սակայն պետք է կիրառել ճիշտ չափաբաժնով, քանի որ շատ քլորը կարող է վնասակար լինել և տալ ջրին տհաճ հոտ ու համ։

• Ի՞նչու են  ասում ՝առանց ջրի կյանք չկա․․․

Ջուրը կենսական նշանակություն ունի բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար․ այն կազմում է մարդու մարմնի մեծ մասը, մասնակցում է բոլոր կենսաքիմիական գործընթացներին, օգնում է նյութափոխանակությանը, սննդանյութերի տեղափոխմանը և վնասակար նյութերի հեռացմանը։ Բացի այդ, ջուրն անհրաժեշտ է բույսերի աճի, կենդանիների գոյատևման և ընդհանրապես բնության բոլոր գործընթացների համար, այդ պատճառով առանց ջրի կյանքը պարզապես անհնար է։

Зеленую лампу в моей жизни прежде всего зажигают членов моей семьи. У меня много мечтаний, целей и стремлений, но именно мои родственники, особенно родители, мотивируют меня на их достижение. Я хочу достичь всего этого прежде всего для того, чтобы отдать родителям все, что они дали мне и дают сейчас. Я хочу видеть, как они гордятся мной. Именно это зажигает зеленую лампу в моей жизни.