1. AB ուղիղը զուգահեռ է CD ուղղին։ Գտնել այդ ուղիղների հեռավորությունը, եթե ∠DAC = 60^o, AD = 10 սմ։

10:2=5

2․ ABC հավասարակողմ եռանկյան մեջ տարված է BD կիսորդը։ D կետի և BC ուղղի միջև հեռավորությունը 8 սմ է։ Գտեք B գագաթի հեռավորությունը AC ուղղից։

8:2=4

3. Գծել փակ բեկյալ և բաց բեկյալ։

4․ Գծել փակ բեկյալ, որը կազմված է երեք օղակից։

 5․ Գծել փակ բեկյալ, որը կազմված է չորս օղակից։

6․ Գծել բաց բեկյալ, որը կազմված է չորս օղակից։

7․ Գծել երկու զուգահեռ ուղիղներ, որոնց հեռավորությունը լինի 5 սմ։

Վանքուվեր-Հյուսիսային Խաղաղ օվկիանոս-Ֆիլիպիյան ծով-Հարավչինական ծով-Մալակկայի նեղուց-Լակադիվ ծով-Արաբական ծով-Մումբայ։

Վանքուվեր-Հյուսիսային Խաղաղ օվկիանոս-Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մաս-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Հնդկական օվկիանոս-Արաբական ծով-Մումբայ

Ռիո դե Ժանեյրո-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մաս-Ֆիլիպինյան ծով-Արևելյան չինական ծով-Շանհայ։

Ռիո դե Ժանեյրո-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Հնդկական ծով-Բանդա ծով-Ֆիլիպինյան ծով-Արևելյան չինական ծով-Շանհայ։

Սան Դիեգո-Հյուսիսային Խաղաղ օվիանոս-Բերինգի ծով-Չուկչի ծով-Արևելյան Սիբիրյան ծով-Բարենցյան ծով-Մուրմասնկ։

Սան Դիեգո-Հյուսիսային Խաղաղ օվկիանոս-Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մաս-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային մաս-Նորվեգական ծով-Բարենցյան ծով-Մուրմանսկ։

ԱՄՆ-Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային մաս-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Հնդկական օվկիանոս-Կոլոմբո։

ԱՄՆ-Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային մաս-Ատլանտյան օվկիանոսի հարավային մաս-Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մաս-Հնդկական օվկիանոս-Կոլոմբո։

1. Ներկայացրու Շրմաղ բիբիի կերպարը հետևյալ հերթականությամբ՝ նրա արտաքինը, բնավորությունը, արարքները:

Նա ջինջ ձայն ուներ, պառավ տատիկ էր՝ 70 տարեկան։ Նա եկեղեցի երբեք չէր գնում քանի որ ոչ մի աղոթք չգիտեր, բայց ամեն անգամ եկեղեցու զանգերը լսելով, կանգնում էր դռան մոտ և լսում էր պատարագը։

1. Ի՞նչ լուր էր տարածվել: Ինչու՞ էին մարդիկ դա որպես բոթ ընդունում:

Լուր էր տարածվել, որ պատերազմ է սկսվել և բոլորի ձիերը պետք է հավաքեն։ Մարդիկ դա որպես բոթ էին ընդունում քանի որ աձիերը ոմանց համար շատ օգնող ձեռք էր, և շատ մարդիկ առանց ձիու ոչինչ չէին կարողանում անել։

1. Ի՞նչ վերաբերմունք ուներ Սիմոնը կենդանիների նկատմամբ: Ինչպե՞ս էր դա արտահայտվում:

Նա իր ձիուն ընդունում էր որպես եղբայր։ Նա կենդանիների հետ լավ էր վերաբերվում։ Նա չէր ուզում կենդանուն բաց թողեր, ինչպես իր մոտ բարեկամ։

1. Ի՞նչ մտքեր էին համակել ձիավորներին քաղաք գնալու ճանապարհին, ինչպե՞ս փոխվեց նրանց տրամադրությունը:

Ձիավորները սկզբում լուռ էին, ոմանք առավոտի զովից ընդարմացել ու կարկամել էին։ Սակայն բոլորն էլ իրենց դժվար մտքերի հետ էին, ձիերն էին համեմատում իրար, ուշի-ուշով դիտում, որպեսզի որոշեն, թե ո՞րը նորից կվերադառնա այս ճանապարհով, և որի՞ սանձն ու սարքը շալակած տուն կբերի, որպես մեռած մարդու զգեստներ, որոնց վրա այնպես դառնալի ողբ են երգում գյուղի կանայք։

Բոլորը տխրում էին, բայց փորձում էին տրամադրությունը բարձր պահել։

1. Ուշադիր կարդա 4-րդ մասը՝ հերոսների զրույցը,նրանց զրույցից եզրակացություն արա , թե ինչ ժամանակաշրջանի դեպքեր են ներկայացվում պատմվածքում:

Նրանք երկրորդ հմաշխարհային պատերազմի մասին են խոսում, որին ուղարկում էին նրանց ձիերին։

1. Ինչու՞ էր Սիմոնը Ցոլակին համեմատում այլ ձիերի հետ:

Որպեսզի հասկանա արդյոք հնարավոր է, որ իր խղճուկ ձիուն չտանեն պպատերազմ։

1. Ինչպե՞ս էին քաղաքի հրապարակում կազմակերպում ձիերի ընտրությունը: Դու ի՞նչ պայմաններ կառաջարկեիր:

Հրապարակի մի անկյունում, տախտակներից շինած փոքրիկ բարձրության վրա, դագաղի նման նեղ սեղանի շուրջը նստել էին իշխանավորները։

Նրանցից հեռու ոտքի վրա էր ստորադաս պաշտոնյաների՝ ուրյադնիկների, տանուտերերի և գյուղական գրագիրների խումբը, իրենց պաշտոնական տարազով, շքանշաններով և պղնձյա ծանր մեդալներով։ Ավելի հեռու՝ հպատակների բազմությունն էր, որ ծովի նման ծփում էր։

Նրանք ամեն գյուղի գյուղացիներին հերթով կանչում էին և զննում էին։ Եթե ձին վնասվածք ուներ չէին տանում, իսկ եթե ամենինչ լավ էր հանում էին իրենց չվանները, նետում տերերի վրա և նոր չվաններ դնում։

1. Ի՞նչ կարծիք ունես Սիմոնի արարքի վերաբերյալ: Քննարկիր դասընկերներիդ հետ:

Կարծում եմ նա հոգեբանական լուրջ ապրումների մեջ էր, բայց միևնույնն է նման բան անել պետք չէր։

1. Պատմվածքի 7-րդ մասը կարդալուց հետո գրիր քո վերջաբանը: Վերջում համեմատիր քո ու Բակունցի տարբերակները:

Սիմոն տխուր, հոգնած վերադարձավ տուն։ Շողիկը բակում նստած սպասում էր իր հայրիկին։ Երբ Սիմոնը մտավ ներս, Շողիկը թռավ իր գիրկը և հարցրեց։

-Ո՞րտեղ է Ցոլակը։

Հայրը պատասխանեց։

-Նրան տարան։

Մի քանի րոպե դրսում լռության մեջ նստելուց հետո դրսից մի ձայն լսվեց։ Շողիկը դուրս եկավ դռնից և հեռվում մի զինվորի տեսավ, իսկ կողքին․․․։ Կարծես ձի լիներ։ Շողերը կանչեց Սիմոնին։ Սիմոնը դուրս եկավ և շատ ծանոթ բան տեսավ։ Դա Ցոլակն էր։

Զինվորը Ցոլակի հետ հասավ դռան մոտ։ Սիմոնը երբ տեսավ Ցոլակին դեմքին միանգամից ժպիտ հայտնվեց։ Նա գրկեց Ցոլակին և սկսեց շոյել։ Զինվորն ասաց, որ փաստորեն այդ ձին չի կարող պատերազմ գնալ։ Սիմոնը զինվորին հրավիրեց ներս, թեյ հյուրասիրեց և նրանք մինչ ուշ գիշեր նստեցին և զրուցեցին։

Հենց այսպես ես կավարտեի պատմվածքը։ Ակսել Բակունցի ավարտով ձին չի վերադառնում և Սիմոնը մնում է առանց ձի, և շատ վատ ավարտ է լինում։ Բայց ես ավելի ուրախ ավարտեցի այս պատմվածքը քանի որ կարծում եմ, որ այս պատմվածքին ավելի լավ ավարտ է համապատասխանում։

1. Ներկայացրու պատմվածքի երեք ձիերին՝ սպիտակ ձիուն, Ցոլակին, կապտավուն ձիուն: Բնութագրիր նրանցից յուրաքանչյուրի դերը պատմվածքում:

Սպիտակ ձին գենելարի ձի է։ Նրան չեն տանում պատերազմ չնայած նրան որ նա հաղթանդամ ձի է։ Այս ձիու շնորհիվ պատմվածքում անարդարություն է մտնում։ Ցոլակը խղճուկ ձի էր՝ գեր, փոքր։ Նա պատմվաքի գլխավոր հերոսն էր։

1. Ինչու՞ է պատմվածքը վերնագրված Սպիտակ ձին: Արդա՞ր է արդյոք Կոստանդ աղայի ձիուն ազատելը:

Կարծում եմ, որ ամենևին էլ արդար չէր Կոստանդ աղայի ձիուն ազատելը։ Կոստանդ աղան հարուստ մարդ էր, և ուներ շքեղ ձի, բայց նա քաղաք գնացել էր ուրիշի խղճուկ ձիով, որպեսզի նրան խղճան։ Բայց դա մարդկային և արդար քայլ չէր։

• Որտեղ էին բնակվում արևելյն սլավոնները:

Եվրոպայի արևելյան շրջաններում հին ժամանակներից ապրում էին սլավոնական բազմաթիվ ցեղեր։ Առաջին հազարամյակի կեսերին նրանք դեռևս ապրոմ էին տոհմատիրական հասարակության պայմաններում։

• Վաղ միջնադարում ինչպիսի հասարակարգում էին նրանք ապրում:

Առաջին հազարամյակի կեսերին նրանք դեռևս ապրոմ էին տոհմատիրական հասարակության պայմաններում։

• Ովքեր էին պոլյանները: Ինչից է առաջացել Ռուսիա անվանում:

Դնեպր գետի միջին հոսանքի՝ Կիևի մոտ, ապրում էին պոլյանները։ Ամենազարգացածը նրանք էին։ Նրանց տարածքն անվանում էին Ռուս՝ Դենեպրի վտակ Ռոս գետի անվանումից։ Այստեղից էլ հետաայում առաջացել է արևելյան Եվրոպայի մեծ մասն ընդգրկող պետության Ռուսիա անվանումը։

• Ինչ պայմաններ նպաստեցին հին ռուսական պետության առաջացմանը: Երբ է ստեղծվել և ում օրոք: Ինչ անուններով է հայտնի:

Նովոգորոդի իշխան Օլեգը 882թ․ գրավեց Կիևը։ Նա <<Վարյագներից հույներ>> տանող ճանապարհի երկայնքով ընկած սլավոնական հողերը միավորեց մեկ պետության մեջ։ Այսպես առաջացավ Հին Ռուսիա պետությունը։

Օլեգը Կիևը դարձրեց նորաստեղծ երկրի մայրաքաղաքը։ Ահա թե ինչու հին ռուսական պետությունն անվանում են նաև Կիևյան Ռուսիա։

• Ինչը նպաստեց հին ռուսական պետության հզորացմանը:

Հին Ռուսիան աստիճանաբար զորեղացավ ու հարստացավ։ Դրան նպաստեցին կիևյան իշխանների նվաճողական պատերազմներն ու արշավանքները։

• Ում օրոք է ընդունվել քրիստոնեությունը Հին Ռուսիայում:

988թ․ Մեծ իշխան Վլադիմիրի օրոք Հին Ռուսիայում քրիստոնեությունը ընդունվեց որպես պետական կրոն։

• Որ թվականներին է կառավարել Մեծ իշխան Յարոսլավը: Ինչու է նա կոչվել Իմաստուն:

Վլադիմիրից հետո նրա որդիների միջև սուր պայքար սկսվեց Մեծ իշխանի տիտղոսի համար։ Հաղթեց Յարոսլավը։ Յարոսլավը մեծ սեր ուներ կրթության և գիտության հանդեպ ։ Նա քաղաքներում ու նշանավոր վանքերում դպրոցներ բացեց։ Հին Ռուսիայում վերելք ապրեցին գրականությունը և արվեստը։ Սկսեցին գրի առնել պատմությունը տարեգրությունների տեսքով։ Այս ամենի շնորհիվ Յարոսլավը ժամանակակիցների կողմից ստացավ Իմաստուն պատվանունը։

• Ներկայացրեք Ռուսկայա պրավդայի նշանակությունը: Վերհիշեք ձեզ հայտնի այլ երկրների օրենսգրքեր:

Դրանով կարգավորվեցին ունեցվածքային ու սովորութային հարաբերությունները։ Զանազան պատիժներ սահմանվեցին գողության, ավազակության, դիտավորյալ հրդեհելու, ձիագողության և այլ հանցնքների համար։

• Որ երկրների հետ էին դինաստիական կապեր հաստատել Կիևի Մեծ իշխանները:

Յարոսլավը, նրա որդիներն ու դուստրերը ամուսնական կապերով կապվեցին Ֆրանսիայի, Նորվեգիայի, Հունգարիայի, Լեհաստանի, Բյուզանդիայի արքայական ընտանիքների հետ։

• էջ 37-41:
• Գրքի հղումը:

выходить, выезжать, выбегать, вылететь, выплывать, выносить, вывозить, выводить.

пошёл-означает начало движени.
поехали-начало
поедет- что должно быть в будущем
поведёт-должно быть в будущем
посидела-уже был
пойдём-
поедем-сейчас будем делать
поплывём-сейчас будем делать
поплыл-уже делал
понёс-
повезёт-будет делать
повёз-уже делал

1. Старик и старуха жили у самого синего моря в очень старой и бедной избе. Старик лавил неводом рыбу а старуха всё делола по дому и пряла пряжу.
2. В море.
3. 3 раза.
4. Он вытащил залатого рыба.
5. Потому что старик был добрым.
6. 5 раз.
7. Каждый раз когдо старик ходил на берег моря.
8. Сказала что он глуп, и отправил его за нового корыто.
9. Новое корыто.
10. Новое избо.
11. Быть дворянкой.
12. Быть настоящею царицей.
13. Быть царицей морскую, жить в океане-море и чтоб рыбка золотая его служила.
14. Потому что сколько бы они ни делали добро и все отдавали, злоупотреблять этой добротой нельзя.

Отходить, отезжать, отбегать, отлетать, отплывать, относить, отвозить, отводить.

1. переносном
2. переносном
3. прямом
4. прямом
5. прямом
6. переносном
7. переносном
8. переносном
9. прямом
10. переносном
11. переносном
12. прямом
13. прямом
14. прямом
15. прямом
16. прямом
17. прямом
18. прямом
19. переносном
20. прямом
21. переносном
22. переносном
23. переносном
24. прямом
25. прямом
26. прямом
27. переносном
28. прямом
29. прямом
30. переносном
31. переносном
32. прямом
33. прямом
34. прямом
35. прямом.

1. перехожу
2. переплывать
3. перейти
4. перелетл
5. перееду
6. перебежала
7. перенесу
8. буду переезжать, буду перевозить
9. перевести
10. перелетела
11. перелетала
12. переплыть

Թեմա՝ Սյունակային դիագրամներ և գրաֆիկներ։

Երբ Մարիամը մեկ տարեկան էր, նրա հասակը 70սմ էր, երբ նա դարձավ երեք տարեկան՝ 100սմ, 5 տարեկան՝ 120սմ և 7 տարեկան՝ 135սմ:

Այդ տվյալներով կարելի է կառուցել դիագրամ: Բայց այս դիագրամի վրա լրիվ չի երևում, թե ինչպես է փոխվել Մարիամի հասակը: Նա անընդհատ աճել է, իսկ դիագրամի վրա երևում է նրա հասակը միայն 1, 3, 5 և 7 տարեկանում: Սյունակների վերին ծայրերը միացնենք հատվածով: Կստացվի բեկյալ գիծ, որն ավելի լավ է ցույց տալիս, թե ինչպես է փոխվել Մարիամի հասակը:

Մենք տեսնում ենք,որ 4 տարեկանում նրա հասակը մոտավորապես եղել է 110սմ,իսկ 6,5 տարեկանում՝ 132 սմ։Եթե Մարիամի հասակն անընդհատ չափեին,ապա կստացվեր ոչ թե բեկյալ,այլ եղերկ գիծ։

Այդ գծի միջոցով կարելի է իմանալ Մարիամի հասակը ժամանակի ցանկացած պահին՝ 1 տարեկանից մինչև 7 տարեկանը: Այսպես, օրինակ, 2 տարեկանում նրա հասակը եղել է 87սմ: Այդպիսի գիծն անվանում են Մարիամի հասակի գրաֆիկ:

Դիագրամ ( հուն․՝ Διάγραμμα (diagramma) — պատկեր, գծանկար) — գծային հատվածների կամ երկրաչափական պատկերների միջոցով տվյալների արտահայտում, որը թույլ է տալիս արագ գնահատելու մի քանի մեծությունների հարաբերությունը։

Դիագրամները հիմնականում կազմված են տարբեր  երկրաչափական օբյեկտներից ( կետեր, գծեր, տարբեր գույների ու ձևերի պատկերներ) և օժանդակ տարրերից (կոորդիանատային առանցքներ, պայմանական նշաններ, վերնագրեր)։ Բացի այդ, դիագրամները լինում են երկչափ և եռաչափ: Դիագրամների մեջ երկրաչափական առարկաների համեմատությունը կարող է կատարվել տարբեր չափումների միջոցով, օրինակ՝ պատկերի մակերես, բարձրություն, կետերի խտություն և այլն։

Реклама

Գծային դիագրամներ, գրաֆիկներ

Գծային դիագրամները կամ գրաֆիկները տվյալները ներկայացնում են գծերով իրար միացված կետերի միջոցով։ Կետերը կարող են լինել ինչպես տեսանելի, այնպես էլ անտեսանելի (միայն բեկյալ գծեր): Նաև կարող են հանդիպել միայն կետեր պարունակող դիագրամներ (կետային դիագրամներ)։ Գծային դիագրամներ կառուցելու համար օգտագործվում է ուղղանկյուն կոորդինատային համակարգ: Սովորաբար, աբսցիսսների առանցքը ներկայացնում է ժամանակը ( տարիներ, ամիսներ և այլն), իսկ օրդինատների առանցքը՝երևույթների, պրոցեսների չափը։ Առանցքների վրա նշվում են մասշտաբները։

Սյունակաձև դիագրամները (սյունապատկերները) կազմված են նույն լայնությամբ զուգահեռ ուղղանկյուններից (սյունակներից): Յուրաքանչյուր սյունակ ցույց է տալիս տվյալների որոշակի տեսակ (օրինակ՝ ամպամածության տեսակը): Տվյալների տեսակները դասակարգված են հորիզոնական առանցքի վրա:  Սյունակի բարձրությունը ցույց է տալիս տվյալների որոշակի տեսակի արժեքը (օրինակ՝ որոշակի ամպամածությամբ օրերի քանակը):Արժեքները տեղադրվում են ուղղահայաց առանցքի վրա:

Առաջադրանքներ։

1․ Աշակերտներին հարցրին, թե ո՞րն է նրանց սիրած միրգը և արդյունքները ներկայացրին այս աղյուսակի տեսքով: Կազմել աղյուսակին համապատասխան սյունակային դիագրամ։

2․ Նայիր դիագրամին և ընտրիր ճիշտ պատասխանները

ա)Քանի՞ աշակերտ է համարում Սպորտը իր ամենասիրած առարկան:

112

բ) Քանի՞ աշակերտ է համարում երկրաչափությունը իր ամենասիրած առարկան։

47

գ) Քանի՞ աշակերտ է համարում Հայոց լեզու իր ամենասիրած առարկան։

39

3․ Աղյուսակում բերված են մաթեմատիկայից թեմատիկ գրավոր սշխատանքի կատարման արդյունքները։ Կատարել այդ արդյունքներին համապատասխան սյունակային դիագրամ։

4․ Առավոտյան ժամը 6-ին ավանից ոտքով գնաքցին 5 կմ հեռավորության վրա գտնվող լիճը՝ ձկնորսության։ Որսից հետո նրանք ավան վերադարձան մեքենայով։ Նկարում պատկերված է նրանց շարժման գրաֆիկը։ Գրաֆիկի օգնությամբ որոշել․ ա) Ժամը քանիսի՞ն ձկնորսները հասան լիճ։-ժամը 7-ին բ) Ի՞նչ էին անում նրանք ժամը 7-ից մինչև 8 անց 45 րոպեն։-ձկնորսություն էին անում գ) Որքա՞ն ժամանակ տևեց վերադառնալը։-տևեց 10 րոպե դ) Ի՞նչ արագությամբ էին նրանք քայլում ոտքով։-5կմ/ժ

5. Նկարում պատկերված է թեյամանում ջրի T ջերմաստիճանի (ըստ Ցելսիուսի սանդղակի) փոփոխության գրաֆիկը՝ կախված հոսանքի միացման պահից անցած t ժամանակից: Ինչքա՞ն է եղել ջրի ջերմաստիճանը հոսանքի աղբյուրին միացնելուց 3 րոպե-40, 5 րոպե-76, 7 րոպե-100 հետո: Ո՞ր պահին են թեյնիկն անջատել:-8 րոպեում Քանի՞ րոպե է այն եռացել-1 րոպե։

6․ Նկարում բերված է օդի ջերմաստիճանի փոփոխության գրաֆիկն օրվա ընթացքում: Չափումները կատարվել են 2 ժամը մեկ:

ա) Ի՞նչ ջերմաստիճան է եղել ժամը 4-ին-(-2), 8-ին-0, 12-ին-3, 21-ին-0,5, 23-ին-(-3): բ) Ո՞ր ժամերին է ջերմաստիճանը 0՛-ից բարձր եղել:-8-22
գ) Ո՞ր ժամերին է ջերմաստիճանը 0՛-ից ցածր եղել:-0-8 և 22-23

7․ Գծել մարտ ամսվա ձեր գնահատականների գրաֆիկը։